İşin uzmanı öneriyor: Hızlı kilo vermeye çalışmayın, her besinden yeterince yiyin, hergün 10 bin adım atın. Aksi halde cinsel performansınız düşer, cildiniz bozulur

BAŞLARKEN
Okumaya başladığınız yazı dizisi size yedi günde 10 kilo vermeyi vaat etmiyor. Bunun yerine meseleye aklı selim bakmayı öneriyor. Çünkü hiç birimiz şık kuşe kâğıda basılı bir Chanel modeli kadar ince ve güzel olmak zorunda değiliz. Bir diyet tuzağına düşüp kaslarınızı, kemiklerinizi, dahası sağlığınızı yitirmeden önce düşünmelisiniz. Elbette herkes kilo verebilir. Şok bir diyet uygulayıp bir haftada dört kilo kaybedebilirsiniz ancak bunun iki katını almanız hiç de zor değil. Üstelik kırılan tırnaklar, donuk saçlar, sarkmış, sağlıksız bir cilt görünümü de cabası.
Kilo vermek uğruna bugün pek çok kişi, hayati önemi olan et, süt, tahıl, sebze ve meyve gibi temel besinleri sofradan uzaklaştırıyor, sıfır yağ tüketimiyle yaşamaya çalışıyor. Kilo vermeye dair bilgilerinizi güncellerken öğreneceğiniz ilk şey, gerçekten her besini yiyerek zayıflamanın mümkün olduğu. Tek tip diyetlerden kesinlikle uzak durmanız, egzersizi ihmal etmemeniz gerekiyor. Ancak neyi, nasıl, ne zaman yemeniz, egzersizi nasıl yapmanız gerektiği konusunda doğru bilgilere ihtiyacınız var. Okuyacağınız yazı dizisi de bu amaca hizmet ediyor. Konunun uzmanlarından verilen altın öğütlerin yanında sağlıklı mönüler ve tarifler de bulabileceksiniz.

Yaz mevsiminin arifesindeyiz. Geçen sene sonbaharda kaldırılan diyet listeleri yine buzdolabına asıldı ve kilo verilmeye çalışılıyor. Herkesin amacı yazın mayo giydiğinde ince bir görünüm sergilemek. Ancak bu bile bir hatanın başlangıcı. Zira Obezite Danışmanı Haluk Saçaklı, kısa sürede fazla kilo vermeyi hedefleminin en büyük ve sıklıkla yapılan hata olduğunu söylüyor. Saçaklı, "Tek tip diyetlerle kısa sürede zayıflamak kemik ve kas dokusu kayıplarına yol açıyor" diyor.

Kilo vermek hep sıkıntılıdır. Bunun kolay bir yolu yok mu?
Eğer kişi salt kilo vermeyi düşünüyorsa sıkıntılıdır. Öyle ki bir süre sonra bu durum kişinin psikolojisini bozuyor ve sapmalar oluyor. Odağa uzun ve sağlıklı bir yaşam alınırsa ve tek amaç kilo vermek olmazsa başarılı olunabilir. Yoksa verilen kilolar geri gelir. Çünkü kilo verme trendine girdiğimizde hem genler hem de hormonlar aleyhimize çalışmaya başlıyor. Üç kilo da 33 kilo da versek beyin ve mideden giden hormonlar, "Aman çok kilo veriyorsun. Açlıktan öleceksin" diye uyarılar gönderiyor vücuda. Böylece eskisinden daha kötü bir tabloyla karşılaşıyoruz.

Kaslarınızı yakmayın!
Kilo vermek isteyenler sıklıkla hangi hataları yapıyor?
Hızlı kilo vermeyi istemek en büyük hata. Kısa sürede büyük hedefler konuyor. Örneğin evlenecek, mezuniyet töreni var veya yaz geliyor ve mayo giyeceği için güzel görünmek istiyor insanlar. Hemen kilo vermek istiyor. Oysa bu tür hedeflerle yola çıkmak hüsrana yol açar. İnsanların bu niyetlerini sömüren 20 binin üzerinde şarlatan diyet var. Bu diyetlerle ilk başta kilo verdiğinizi zannediyorsunuz. Peki ama acaba vücudunuzdan giden gerçekten yağ mı, atıklar mı, vücut kas kitlesi mi? Bu tür diyetler metabolizma hızını düşürüyor. Gençlerde tek gıda tipine dayalı beslenme cinsel performansı düşürüyor, ciltte yaralar oluşmasına yol açıyor. Bu tür diyetler genelde pazartesi başlayıp çarşamba günü bitiyor. Örneğin vejetaryen diyetler var ki bu tip bir şey ömür boyu asla olmaz, özellikle vejetaryen tarzı zayıflama tehlikelidir. Çünkü elzem aminoasitlerden uzak kalınıyor. Böylece kemik ve kas dokusundan kayıplar oluyor.

Ne öneriyorsunuz?
Kalıcı kilo denetimi yapmak istiyorsak sadece diyetle zayıflamayacağız. Mutlaka yanına egzersiz ekleyeceğiz, spor değil. Hepimiz sporcu değiliz, sporu, antrenmanı sporcular yapar. Üç - dört saat spor yapıp vücuttan su kaybetmemiz gerekmiyor. Egzersiz yapacağız. Eğer sırf diyetle kilo kaybedilirse, yağsız vücuttan, yani kastan kayıp olur. Bu da kiloların geri gelmesine neden olur. Kişinin üç - dört kilo fazlası varsa yanına mutlaka bilinçli bir egzersiz konacak. Egzersiz olmadan verilen kilolar daima geri gelmeye mahkumdur. Geleceğe yatırım egzersizdir. Beslenme planının içinde mutlaka egzersiz olmalı.

Rejimdeyken her şey yenebilir mi?
Kalori kısıtlaması olmadan, bütün besinleri yeterli ve dengeli beslenme içinde tüketebiliriz. Yeter ki diyetle birlikte mutlaka egzersiz yapalım. Ancak egzersizle ilgili şöyle bir hata yapılmamalı. Örneğin kişi dışarda bir saat yürüyor veya yürüme bandında 40 dakika koşuyor ama bütün gün yerinden kalkmıyor. Oysa ki günde mutlaka 10 bin adım atması gerekiyor. En ufak durumlar dahi hareket için fırsat olarak değerlendirilmeli.

İyi bir diyetin özellikleri nelerdir?
Kalori kısıtlaması olmamalı, vücudun ihtiyacı kesinlikle tespit edilmeli ve tüm besin gruplarından alınmalı. Şeker değil ama yağ mutlaka alınmalı. Gece yatmadan önce ceviz, badem, fındık yenmeli

İlle de light olsun
Besinler üç ana üç ara öğün şeklinde olmalı. Her öğünde dört ana besin grubu yan yana gelmeli (Süt, et, tahıl, sebze ve meyve). Diyet yaparken 1400 kalorinin altına düşülmemeli. Üç-dört kilo fazlası olanlar hızlı bir şekilde kilo vermemeli. Aksi halde ciddi sağlık sorunlarıyla karşılaşılır. Yoğurt, süt ve peynirin light olanı, kaşarın ise tazesi tüketilmeli. Ekmek, tam buğday, kepek veya çavdardan olmalı.

* * * * *

Bir saatten fazla oturmayın
Kilo vermeye çalışan birinin egzersizi nasıl olmalı?
Yanlış egzersiz kilo verdirmez aldırır. Yürüme yerine koşmayı tercih etmek en büyük hatadır. Ormanda, sahilde, yürüme bandında ter içinde koşanları görürsünüz. Daha fazla kalori harcarlar ama harcanan bu kalorinin yüzde 20'si yağ, yüzde 80'i şekerdir. Küçücük, 480 gramlık bir şeker depomuz var zaten. Bunu niye yakalım ki? Fit bir insanda 80 bin kalori, şişman birinde ise 300-500 bin kalori yağ vardır. Koştuğumuz zaman şeker düşer, insülin artar ki bu da iştahı artırır. Öğün atlamak, aç kalmak yanlıştır.
Bir saatten fazla koltuğa kesinlikle bağımlı kalınmamalı. Çünkü bir saatten fazla koltukta oturunca yağları yakan 'lipaz enzim' denilen bir enzim görevini yerine getirmiyor. Ama bir saat çalışıp yerinizden kalkar ve bir tur atarsanız o zaman bu enzim işlevini görür. Beyne daha fazla kan ve oksijen gider. Ayrıca devamlı yağ yakarsınız. Akşama kadar hareket etmeyip ardından spor salonuna gidip üç saat çalışmak çok anlamlı olmuyor.

En az 25 dakika egzersiz
Tempolu yürümemiz gerekiyor. Haftada beş gün egzersiz yapılmalı. Cuma ve pazartasi günleri dinlenme öneriyorum. İki gün vücut kendini dengeleyecek. 25 dakikadan aşağı olmamalı egzersiz ve doğada 60, yürüme bandında 40 dakikayı geçmemeli. Haftada üç ya da beş kez 10-20'şer dakika küçük ağırlıklar ile egzersiz yapılmalı. Böylece kas erimesi önlenir. Ancak bir gün çalışıp bir gün dinlenilmeli.

* * * * *

Bugün ne yapalım?
Diyetisyen Aysen Arıcan'ın bugüne dair önerileri:
Kahvaltı